De lente-equinox valt in 2027 op 20 maart om 21:24, de zomerzonnewende op 21 juni om 16:10, de herfst-equinox op 23 september om 08:01 en de winterzonnewende op 22 december om 03:42. Dat zijn Nederlandse tijden, op de minuut berekend. Het zijn tegelijk de vier momenten waarop de zon een nieuw sterrenbeeld binnengaat, en dat is geen toeval maar de definitie van het hele systeem.
De vier seizoensmomenten van 2027 op een rij
| Moment | Datum en Nederlandse tijd | Zelfde moment in UTC | De zon gaat |
|---|---|---|---|
| Lente-equinox | 20 maart, 21:24 | 20:24 | Ram binnen |
| Zomerzonnewende | 21 juni, 16:10 | 14:10 | Kreeft binnen |
| Herfst-equinox | 23 september, 08:01 | 06:01 | Weegschaal binnen |
| Winterzonnewende | 22 december, 03:42 | 02:42 | Steenbok binnen |
In maart en december loopt de Nederlandse klok een uur voor op UTC, in juni en september twee uur. Het is telkens één moment, alleen op verschillende klokken afgelezen. Iemand in Tokio beleeft de lente-equinox van 2027 op 21 maart om 05:24, en toch is het exact hetzelfde ogenblik.
Waarom er op andere kalenders andere tijden staan
Wie deze vier data opzoekt, komt drie soorten afwijkingen tegen, en geen daarvan is een meningsverschil over de astronomie.
De eerste is de meest voorkomende: er staat alleen een datum. “De lente begint op 20 maart” is niet fout, maar het verzwijgt dat er een precies moment bestaat, en juist dat moment is waar het astrologisch om draait.
De tweede is UTC die als lokale tijd wordt gepresenteerd. Een site die 20:24 opgeeft voor de lente-equinox rekent in wereldtijd en heeft vergeten er een uur bij op te tellen. In de zomer scheelt het twee uur: wie 14:10 leest voor de zomerzonnewende, kijkt naar UTC en niet naar de klok in de keuken.
De derde is afronding. De berekening loopt door tot op de seconde, en sommige bronnen ronden de laatste minuut naar boven af. Zo kom je 21:25 tegen waar 21:24 correct is. Voor je agenda maakt dat niets uit, voor een tabel die pretendeert exact te zijn wel.
Er is nog een vierde bron van verwarring, en die is groter dan een minuut. Engelstalige sites rekenen meestal in Amerikaanse oostkusttijd, zes uur achter op Nederland. De winterzonnewende van 2027 valt hier op 22 december om 03:42, en daar op 21 december. Dezelfde hemel, een andere kalenderdatum. Datzelfde probleem speelt bij alle stations van de retrograde planeten in 2027, waar het vier keer een dag scheelt.
Wat er op zo’n moment werkelijk gebeurt
De aardas staat scheef, ruim 23 graden ten opzichte van het vlak waarin de aarde om de zon draait. Die scheefstand is de enige reden dat er seizoenen bestaan. Terwijl de aarde rondgaat, wijst de as steeds dezelfde kant op, en daardoor krijgt het noordelijk halfrond het halve jaar meer zon dan het zuidelijk halfrond, en het andere halfjaar minder.
Vanaf de aarde gezien schuift de zon daardoor in de loop van een jaar op en neer langs de hemel. Twee keer per jaar staat zij precies boven de evenaar. Dat zijn de equinoxen. En twee keer per jaar staat zij op haar hoogste of laagste punt, ruim 23 graden boven of onder de evenaar, en keert zij om. Dat zijn de zonnewenden.
De namen zeggen het al. Equinox komt van het Latijnse aequus en nox, gelijk en nacht. Zonnewende is een letterlijke vertaling van solstitium, van sol en sistere: de zon staat stil. Rond 21 juni verandert de plek waar de zon opkomt dagenlang bijna niet, en dat is precies wat je zou zien als je het een week lang zou bijhouden vanaf dezelfde plek in de tuin.
De vier kardinale tekens openen elk een seizoen
Hier komt de astrologie binnen, en dit is het stuk dat op geen enkele kalendersite staat. De dierenriem is een cirkel van 360 graden, verdeeld in twaalf vakken van dertig graden. Het beginpunt van die cirkel is de lente-equinox. Vanaf dat punt worden alle graden geteld, dus alles wat een astroloog over posities zegt, hangt aan dit ene moment.
De vier seizoensmomenten vallen daardoor samen met vier tekenwissels van de zon:
| Moment in 2027 | Teken | Element | Wat het opent |
|---|---|---|---|
| 20 maart, 21:24 | Ram | Vuur | de lente en de hele dierenriem |
| 21 juni, 16:10 | Kreeft | Water | de zomer, op de langste dag |
| 23 september, 08:01 | Weegschaal | Lucht | de herfst |
| 22 december, 03:42 | Steenbok | Aarde | de winter, op de kortste dag |
Deze vier heten de kardinale tekens. Astrologen delen de twaalf tekens in drieën: kardinale tekens openen een seizoen, vaste tekens zitten in het midden en houden vast wat er staat, veranderlijke tekens sluiten het seizoen af en sturen bij. Dat is geen karakterindeling die iemand ooit heeft bedacht, het volgt uit de plek in de kalender.
Let op de laatste kolom van de tabel: de vier kardinale tekens hebben elk een ander element. Vuur begint, water begint, lucht begint, aarde begint. Ram opent met het initiatief zelf, Kreeft met zorg en thuiskomen, Weegschaal met afwegen en verbinden, Steenbok met bouwen en volhouden. Vier manieren om aan iets te beginnen, gelijkmatig over het jaar verdeeld.
Dat verklaart ook waarom de begindatums van de sterrenbeelden per jaar een dag kunnen schuiven. Een teken begint niet op een afgesproken datum, maar op het moment dat de zon er binnengaat, en dat moment beweegt mee met de klok. Wie op de rand van twee tekens geboren is, heeft daarom aan een lijstje niets en moet de exacte overgang van dat jaar opzoeken.
De lente-equinox is het astrologische nieuwjaar
Van de vier momenten is er één die zwaarder weegt dan de andere drie samen. Op 20 maart 2027 om 21:24 staat de zon op 0 graden Ram, en dat is het nulpunt van het hele stelsel.
Nul graden Ram is niet zomaar het begin van een teken. Het is de nul waar de graden vandaan geteld worden, ongeveer zoals de nulmeridiaan door Greenwich het beginpunt is van alle lengtegraden op aarde. Elke planeetstand die je ooit hebt gelezen, is uiteindelijk een afstand vanaf dit punt.
Het astrologische jaar begint niet op een afspraak, maar op een meting: het moment waarop de zon de hemelevenaar kruist.
Daar zit meteen het verschil met 1 januari. Onze jaarwisseling is een kalenderconventie, ergens in de Romeinse tijd vastgelegd, zonder enige gebeurtenis aan de hemel. De lente-equinox is een meetbaar feit. Astrologen tellen het jaar daarom vanaf 20 maart, en veel jaarhoroscopen laten in maart een tweede beginstreep zien.
Praktisch is dat trouwens niet eens een gek idee. Voornemens die je in januari maakt, sneuvelen vaak in de donkerste weken van het jaar. Dezelfde voornemens in de derde week van maart hebben licht, lengende dagen en meer energie mee. Wie in 2027 iets wil veranderen, heeft dus twee startmomenten om uit te kiezen in plaats van één.
Het lentepunt verschuift langzaam tegen de sterren in, ongeveer één graad per 72 jaar en in bijna 26.000 jaar een hele ronde. Op 20 maart staat de zon tegenwoordig dus voor de sterrenhoop Vissen, niet voor die van Ram. Dat is geen fout in de astrologie. De westerse dierenriem hangt aan de seizoenen en niet aan de sterrenhopen, en meet daarmee gewoon iets anders.
Waarom de datums elk jaar een beetje schuiven
De aarde doet er 365 dagen, 5 uur en ongeveer 49 minuten over om weer op hetzelfde punt ten opzichte van de zon te staan. Dat is geen rond getal, en daar komt alle beweging op de kalender vandaan.
Die bijna zes uur die overschieten, moeten ergens heen. Ze schuiven het volgende seizoensmoment op de klok naar achteren. Valt de lente-equinox in het ene jaar om 21:24, dan valt hij een gewoon jaar later ruim vijf uur later, en het jaar daarna weer. Na drie jaar staat het moment bijna achttien uur verder en dreigt het over de datumgrens te schuiven.
De schrikkeldag zet dat recht. Door er een dag bij te stoppen, springt het moment in een klap ruim achttien uur terug. Het patroon is dus geen drift maar een zaagtand: drie jaar langzaam vooruit, dan één keer terug. Daardoor beweegt de lente-equinox in onze eeuw heen en weer tussen 19 en 21 maart in plaats van weg te lopen.
Helemaal precies is die correctie niet. Het gregoriaanse jaar duurt gemiddeld 365,2425 dagen en het echte seizoensjaar 365,2422. Het verschil is ongeveer 27 seconden per jaar. Daarom slaan we drie schrikkeljaren per vier eeuwen over: 2000 was er wel een, 2100 wordt dat niet. Wat er dan nog overblijft, loopt pas na ruim drieduizend jaar op tot een hele dag.
Dag en nacht zijn op de equinox niet precies even lang
Het woord equinox belooft een gelijke nacht, en dat is het bekendste misverstand rond deze data. Op de dag zelf is het licht langer dan het donker, overal op aarde.
Daar zijn twee redenen voor, en allebei hebben ze met de definitie van zonsopkomst te maken. De zon is geen punt maar een schijf, en de zon is op als de bovenrand boven de horizon uitkomt, terwijl zij pas onder is als de laatste rand verdwijnt. Aan beide kanten van de dag levert dat extra minuten op. Daarbovenop buigt de dampkring het licht, waardoor de zon ongeveer een halve graad hoger lijkt te staan dan zij werkelijk staat. Je ziet haar dus al voordat zij geometrisch boven de horizon is, en nog even nadat zij eronder is gezakt.
Bij elkaar duurt de dag op de equinox op vijftig graden noorderbreedte tien minuten of meer langer dan de nacht, aldus het US Naval Observatory. Nederland ligt daar nog iets boven. De dag waarop licht en donker echt gelijk zijn, heet de equilux, en die valt op veertig graden noorderbreedte rond 17 maart en 26 september. Hoe noordelijker je woont, hoe verder die dag van de equinox af komt te liggen.
Het is precies zo’n detail dat laat zien waar deze site staat. De astronomie is exact en narekenbaar, en de duiding die astrologen eraan hangen is iets anders: een spiegel, geen glazen bol. Die twee lagen door elkaar halen is waar het meestal misgaat.
Wat je met deze vier momenten kunt
Vier keer per jaar begint er een nieuw kwartaal aan de hemel, op een tijdstip dat op de minuut vaststaat. Dat is bruikbaarder dan het klinkt: het geeft je vaste momenten om een half jaar te evalueren zonder dat je er zelf een datum voor hoeft te verzinnen. In maart kiezen, in juni kijken waar je staat, in september bijstellen, in december afsluiten.
Voor 2027 komen daar nog de eclipsen, de retrogrades en de tekenwissel van Jupiter bij. Die staan allemaal op een rij in de astrologische kalender van 2027, en per sterrenbeeld uitgewerkt op de jaarpagina 2027. Wil je weten in welk levensgebied van jouw eigen horoscoop deze vier momenten precies vallen, dan reken je dat door met de Persoonlijke 2027 Jaarhoroscoop.
Beeld: Tom Fisk via Pexels
Veelgestelde vragen.
Wanneer is de lente-equinox in 2027?
Op 20 maart 2027 om 21:24 Nederlandse tijd. Dat is 20:24 UTC, want in maart geldt hier nog wintertijd en loopt de Nederlandse klok een uur voor. Op dat moment kruist de zon de hemelevenaar van zuid naar noord en gaat zij het teken Ram binnen. Astrologisch is dat het begin van het nieuwe jaar.
Wanneer is de langste dag van 2027?
Op 21 juni 2027. Het exacte moment van de zomerzonnewende valt om 16:10 Nederlandse tijd, en dan staat de zon het verst naar het noorden aan de hemel. De zon gaat op dat moment het teken Kreeft binnen. De kortste dag volgt op 22 december om 03:42, wanneer de zon Steenbok binnengaat.
Waarom valt de equinox niet elk jaar op dezelfde dag?
Omdat een jaar geen heel aantal dagen duurt. De aarde doet er 365 dagen, 5 uur en bijna 49 minuten over om weer op hetzelfde punt te staan. Die overschietende uren stapelen zich op, waardoor het moment elk gewoon jaar bijna zes uur later valt. Een schrikkeldag corrigeert dat en trekt de equinox ruim achttien uur terug.
Wat is het astrologische nieuwjaar?
De lente-equinox. Op dat moment staat de zon op 0 graden Ram, het nulpunt waar de hele dierenriem vanaf geteld wordt. In 2027 valt dat op 20 maart om 21:24. Astrologen zien die dag als het echte begin van het jaar, omdat hij op een meetbare stand van de zon berust in plaats van op een kalenderafspraak.
Zijn dag en nacht precies even lang op de equinox?
Nee, de dag is dan iets langer. Zonsopkomst telt vanaf het moment dat de bovenrand van de zon boven de horizon uitkomt, en de dampkring tilt het zonnebeeld daarbij nog eens een halve graad omhoog. Op de breedte van Nederland levert dat op de equinox tien minuten of meer extra daglicht op.
