Op maandag 2 augustus 2027 schuift de maan precies voor de zon langs. In een strook die van de zuidpunt van Spanje via Noord-Afrika naar Somalië loopt, valt midden op de dag de nacht in, en boven Egypte duurt die duisternis 6 minuten en 23 seconden. Dat is uitzonderlijk lang: de meeste totale verduisteringen halen de drie minuten niet. In Nederland blijft het bij een gedeeltelijke verduistering, met in Amsterdam het maximum om 11:05.
Wat er op 2 augustus 2027 gebeurt
Elke maand staat de maan een keer tussen de aarde en de zon. Dat heet nieuwe maan, en meestal merk je er niets van: de maanbaan staat een beetje scheef, dus de schaduw schiet net boven of onder ons langs, de ruimte in. Een paar keer per jaar valt de nieuwe maan wel precies op de lijn waar de twee banen elkaar kruisen, en dan raakt die schaduw de aarde echt.
De schaduw bestaat uit twee delen. De kernschaduw is het smalle midden, waar de maan de zon helemaal afdekt. Daaromheen ligt de bijschaduw, veel breder, waar de maan maar een deel van de zon voor zijn rekening neemt.
Sta je in de kernschaduw, dan zie je een totale verduistering. Sta je in de bijschaduw, zoals Nederland op 2 augustus, dan zie je een hap uit de zon.
Dat verschil is groter dan het klinkt. Bij 99 procent bedekking is het buiten nog altijd volop dag. Pas als die laatste procent wegvalt, gebeurt alles tegelijk: de temperatuur zakt, de heldere sterren en planeten komen tevoorschijn, vogels vallen stil, en om het zwarte gat waar de zon stond verschijnt de corona, de ijle buitenste atmosfeer van de zon die je verder nooit met het blote oog ziet. Een totale verduistering is dus niet een heel donkere gedeeltelijke. Het is een ander verschijnsel.
Waarom deze verduistering zo lang duurt
Een gemiddelde totale verduistering duurt twee tot drie minuten. Dat 2 augustus 2027 er meer dan zes haalt, komt doordat drie gunstige omstandigheden op dezelfde dag samenvallen.
Ten eerste staat de maan dicht bij de aarde. De maanbaan is geen cirkel maar een ellips, dus de maan staat aan de hemel nu eens kleiner en dan weer groter. Begin augustus 2027 is hij groot, waardoor hij de zon ruim afdekt en zijn kernschaduw breder over de aarde valt.
Ten tweede staat de aarde ver van de zon. Ook onze eigen baan is een ellips, en in de noordelijke zomer zitten we bij het verste punt. De zon staat dan op zijn kleinst aan de hemel. Een grote maan voor een kleine zon: dat is de gunstigste combinatie die er bestaat.
Ten derde, en dat is het onderdeel dat de meeste mensen verrast, ligt het pad vlak bij de evenaar. De schaduw van de maan racet over het aardoppervlak van west naar oost. Maar het aardoppervlak zelf draait ook naar het oosten, en het draait het hardst bij de evenaar. De schaduw haalt de grond daar dus veel langzamer in dan bij ons.
Het is als een lopende band op een vliegveld. Sta je stil op de vloer, dan is iemand die langsloopt zo voorbij. Sta je op de band en beweeg je dezelfde kant op, dan duurt het veel langer voordat diezelfde persoon je gepasseerd is. Hoe dichter bij de evenaar, hoe harder die band loopt, en het pad van 2027 blijft daar dicht in de buurt.
Het maximum ligt daardoor niet in Spanje en niet in Somalië, maar ongeveer 60 kilometer ten zuidoosten van Luxor, rond het midden van de dag. Daar valt alles samen.
Deze is niet de langste van deze eeuw
Bijna elk bericht over 2 augustus 2027 noemt hem de langste zonsverduistering van de eeuw. Onjuist.
De totale zonsverduistering van 22 juli 2009 duurde 6 minuten en 39 seconden en is dus langer. Wat wel klopt: de 6 minuten en 23 seconden van 2027 zijn langer dan die van elke andere verduistering tot 2114, en het pad is veel beter bereikbaar. Het maximum van 2009 lag midden boven de Stille Oceaan.
Die twee verduisteringen zijn trouwens familie van elkaar. Ze horen allebei bij Saros 136, een reeks verduisteringen die elke 18 jaar en 11 dagen terugkeert met bijna dezelfde geometrie, alleen telkens een stuk verder naar het westen op aarde. Tel 18 jaar en 11 dagen op bij 22 juli 2009 en je komt uit op 2 augustus 2027. In deze fase levert Saros 136 de langste verduisteringen die er te krijgen zijn: 2 augustus 2027 is de op een na langste van deze eeuw, achter 22 juli 2009.
Voor wie erheen wil is dat het echte verhaal: niet de langste van de eeuw, maar de langste die je vanaf goed bereikbaar land kunt meemaken zonder 2114 te halen.
Het pad, van zuid-Spanje tot Somalië
De kernschaduw komt vanaf de Atlantische Oceaan aan land en trekt in ruim twee uur naar het oosten. Dit zijn de landen die hij raakt, in volgorde:
| Land | In het pad |
|---|---|
| Spanje | De zuidpunt, het enige stuk Europa in de kernschaduw |
| Marokko | Noordkust en binnenland |
| Algerije | Noordelijk deel, richting de Middellandse Zee |
| Tunesië | Zuidelijk deel |
| Libië | Over de volle breedte van het land |
| Egypte | Het maximum, ongeveer 60 kilometer ten zuidoosten van Luxor |
| Saoedi-Arabië | Westelijk deel, over de Rode Zee heen |
| Jemen | Zuidwestelijk deel |
| Somalië | Laatste land voor de Indische Oceaan |
Hoe verder je naar het oosten reist, hoe langer de totaliteit duurt, tot je Egypte voorbij bent en het weer korter wordt. Even belangrijk is dat je in het midden van het pad staat: aan de rand van de kernschaduw duurt de totaliteit maar een paar tellen, ook op de beste dag.
Er wordt nu al over deze verduistering bericht en er worden nu al reizen voor verkocht. Wie erheen wil, weegt twee dingen: augustus is daar snoeiheet, en juist die droge lucht geeft de grootste kans op een onbewolkte hemel. Bewolking is de enige spelbreker waar je iets aan kunt doen, namelijk door je plek erop te kiezen.
Wat je in Nederland ziet
Nederland ligt ver buiten de kernschaduw. Hier is het een gedeeltelijke verduistering.
| Moment in Amsterdam | Tijd |
|---|---|
| De maan raakt de zonneschijf | 10:08 |
| Maximale bedekking | 11:05 |
| De zon is weer heel | 12:03 |
Op het maximum is de magnitude 0,48. Dat getal gaat over de diameter: bijna de helft van de doorsnede van de zon zit achter de maan. Het bedekte oppervlak is een ander getal en altijd kleiner, namelijk 37,8 procent. Veel sites halen die twee door elkaar en schrijven daardoor dat bijna de helft van de zon verdwijnt. Dat is niet zo.
Binnen Nederland scheelt het waar je staat. Maastricht ligt het dichtst bij het pad en komt op 42,9 procent bedekt oppervlak, Groningen ligt er het verst vanaf en blijft op 34,4 procent. Overal geldt: het wordt niet donker. Het licht wordt hooguit wat vlakker, zoals vlak voor een bui.
Veilig kijken, ook bij een gedeeltelijke verduistering
Dit is het enige onderdeel van dit artikel waar niets aan te nuanceren valt.
Ook bij 37,8 procent bedekking is de rest van de zon fel genoeg om blijvende schade aan je netvlies te veroorzaken, en dat gebeurt zonder dat je pijn voelt. Een zonnebril, een gelaste ruit, roet op glas of een cd werken niet. Gebruik een eclipsbril die voldoet aan de norm ISO 12312-2, en kijk nooit door een verrekijker, telescoop of cameralens zonder speciaal zonnefilter aan de voorkant.
De veiligste manier is helemaal niet omhoog kijken. Prik een gaatje in een stuk karton, houd het in de zon en vang het beeld op een wit vel op: je ziet dan een klein, scherp afbeeldinkje van de zon, hap en al. Onder een boom gebeurt hetzelfde vanzelf, want elk gaatje tussen de blaadjes werkt als zo’n prikgaatje. Met het blote oog naar de zon kijken mag alleen binnen de kernschaduw op het moment dat de zon volledig weg is, en dat moment bestaat in Nederland niet.
Astrologisch: een eclips op bijna 10 graden Leeuw
Astrologisch valt de verduistering op bijna 10 graden Leeuw. Dat is de zon in het teken dat de zon zelf regeert, en dan even helemaal afgedekt: het licht gaat uit om opnieuw aan te gaan.
Verduisteringen komen altijd langs een as van twee tegenover elkaar liggende tekens, want ze gebeuren op de plek waar de maanbaan de baan van de aarde kruist. In 2027 ligt die as op Leeuw en Waterman: de zonsverduistering van 2 augustus valt in Leeuw, de bijschaduw-maansverduistering van 17 augustus op ruim 24 graden Waterman. Ook de ware Noordelijke Maansknoop staat heel 2027 in Waterman, met de Zuidelijke tegenover in Leeuw.
Astrologen lezen die as als de spanning tussen ik en wij. Leeuw gaat over wat van jou alleen is: je gezicht, je smaak, je durf om ergens je naam onder te zetten. Waterman gaat over de groep, het netwerk, het idee dat groter is dan een persoon. Een eclips op die as wordt gelezen als het moment waarop die verhouding opnieuw wordt afgesteld. Niet als een klap uit de lucht, maar als een vraag.
De timing binnen het jaar valt op. Op 26 juli 2027 verlaat Jupiter het teken Leeuw en gaat hij Maagd binnen, de enige tekenwissel van een grote planeet dat jaar. Een week later valt de zonsverduistering precies in het teken dat Jupiter net verlaten heeft. In de astrologische kalender van 2027, die je datum voor datum op een rij vindt, is dat de scherpste knip van het jaar.
Wie er in zijn eigen horoscoop het meest van merkt, zijn volgens die lezing de mensen met planeten rond 10 graden van de vaste tekens: Leeuw, Waterman, Stier en Schorpioen. Voor iedereen met een verjaardag rond 2 augustus valt de eclips vlak bij de eigen zon.
Wat er niet klopt aan de eclipsverhalen
Verduisteringen hebben de langste onheilsgeschiedenis van alle hemelverschijnselen. Ze golden als voorteken voor de dood van koningen, voor oorlog en voor misoogst, wat begrijpelijk is in een wereld waarin niemand ze kon voorspellen. Wij rekenen ze eeuwen vooruit tot op de seconde uit, en dat verandert de zaak.
Er is geen onderzoek dat aantoont dat er tijdens of na een verduistering meer misgaat, en er verandert op aarde fysiek niets, behalve dat het een paar minuten donkerder en kouder is. Ook de veelgehoorde regel dat de werking van een eclips een half jaar aanhoudt, tot de volgende, is een afspraak binnen de astrologie en geen meting.
Een verduistering verandert niets aan de aarde. Wat er verandert, is dat miljoenen mensen tegelijk omhoog kijken.
Daar zit wel iets bruikbaars in. Een gemarkeerde datum werkt, niet omdat de hemel het oplegt maar omdat een vast moment nu eenmaal aanzet tot nadenken. Zo bedoelen wij astrologie op deze site ook: als een spiegel en niet als een glazen bol. Dat deze eclips in Leeuw valt, maakt hem een goed moment voor de vraag waar jij zelf zichtbaar wilt zijn.
Wat je nu kunt doen
Zet 2 augustus 2027 in je agenda, ook als je in Nederland blijft. Koop je eclipsbril ruim van tevoren, want vlak voor de dag zelf zijn ze uitverkocht en duiken er brillen op die de norm niet halen. Wil je in de kernschaduw staan, dan is boeken vooral een kwestie van vroeg zijn.
En wil je weten wat een eclips op bijna 10 graden Leeuw in jouw jaar betekent, dan begint dat bij de jaarhoroscoop 2027 voor jouw teken. Precies doorgerekend op je eigen geboortedatum, geboortetijd en geboorteplaats, inclusief in welk levensgebied deze verduistering bij jou valt, staat het in de Persoonlijke 2027 Jaarhoroscoop. Wie eerst de rest van het jaar wil overzien: Mercurius is in 2027 drie keer retrograde, en geen van die periodes raakt deze augustusweek.
Beeld: Elizabeth Olson via Pexels
Veelgestelde vragen.
Wanneer is de zonsverduistering van 2027?
Op maandag 2 augustus 2027. In het pad over Noord-Afrika en het Midden-Oosten is het een totale verduistering, met boven Egypte een maximum van 6 minuten en 23 seconden. In Nederland zie je er een gedeeltelijke verduistering van, in Amsterdam van 10:08 tot 12:03 met het maximum om 11:05.
Is de zonsverduistering van 2 augustus 2027 in Nederland te zien?
Ja, maar alleen als gedeeltelijke verduistering. Het pad van de totaliteit ligt duizenden kilometers zuidelijker. In Amsterdam raakt de maan de zon om 10:08, is het maximum om 11:05 en is de zon om 12:03 weer heel. Op het hoogtepunt is 37,8 procent van het zonneoppervlak afgedekt, dus donker wordt het niet.
Is dit de langste zonsverduistering van deze eeuw?
Nee, en die claim staat op veel sites. De totale verduistering van 22 juli 2009 duurde 6 minuten en 39 seconden en is daarmee langer. Wat wel klopt: 2 augustus 2027 is de langste totale verduistering tot 2114, en veruit de best bereikbare van de twee, want het maximum van 2009 lag midden boven de Stille Oceaan.
Waar kun je de totale zonsverduistering van 2027 het beste zien?
Het pad loopt over de zuidpunt van Spanje, Marokko, Algerije, Tunesië, Libië, Egypte, Saoedi-Arabië, Jemen en Somalië. Het maximum ligt ongeveer 60 kilometer ten zuidoosten van Luxor in Egypte. Hoe dichter bij dat punt en hoe dichter bij het midden van het pad, hoe langer de totaliteit duurt.
